શ્રદ્ધાવાનો પોતાના ઘરના દેવઘરમાં નિત્ય પૂજન અને અભિષેક કરી શકે, સાથે જ સદ્‌ગુરુની કૃપા અને સાનિધ્યનો અખંડ અનુભવ પ્રાપ્ત કરી શકે, એ જ ઉદ્દેશથી સદ્‌ગુરુ અનિરુદ્ધ બાપુએ ‘અર્ચન પાદુકા’ ઉપલબ્ધ કરાવી છે.

આરાધના જ્યોતિ 17માં ગુરુની પાદુકાઓનો મહિમા અત્યંત સુંદર શબ્દોમાં વર્ણવવામાં આવ્યો છે—

ગુરુભાવઃ પરં તીર્થમ્‌ અન્યતીર્થં નિરર્થકમ્‌।

સર્વતીર્થાશ્રયં દેવિ પાદાડ્ગુષ્ઠે ચ વર્તતે ॥

ૐ બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરેભ્યો નમઃ ॥

ભગવાન શિવ માતા પાર્વતીને કહે છે...

‘હે દેવી, ગુરુ પ્રત્યેનો ભક્તિભાવ (ગુરુભાવ) જ સર્વોચ્ચ તીર્થ છે. ગુરુભાવ વિના અન્ય બધા તીર્થોનું મહત્ત્વ નગણ્ય બની જાય છે. ગુરુના ચરણાંગુષ્ઠમાં (ચરણનાં અંગૂઠામાં) જ બધા તીર્થોનો નિવાસ છે. ભગવાન બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશને મારા નમસ્કાર.’

ગુરુનાં પવિત્ર ચરણો અને ગુરુની પાદુકાઓમાં કોઈ ભેદ નથી. ગુરુની પાદુકાઓમાં જાણે સમસ્ત પવિત્ર તીર્થક્ષેત્રો સમાયેલાં હોય છે. તેથી પાદુકાઓથી વધુ પવિત્ર અને શ્રેષ્ઠ બીજું કોઈ તીર્થ નથી.

દરેક શ્રદ્ધાવાન પોતાના ઘરમાં, પોતાની અનુકૂળતા અનુસાર અને જ્યારે પણ શક્ય હોય ત્યારે પાદુકા-પૂજન કરી શકે, સદ્‌ગુરુ અનિરુદ્ધ બાપુનાં આ જ સંકલ્પ અનુસાર પંચધાતુની અર્ચન પાદુકાઓને શ્રદ્ધાવાનો પોતાના ઘરનાં દેવઘરમાં કાયમી રીતે રાખી શકે છે.

જ્યારે આ પાદુકાઓ આપણા ઘરમાં આવે છે, ત્યારે જાણે સમસ્ત પવિત્ર તીર્થોનું મંગલમય અસ્તિત્વ જ આપણા ઘરમાં પ્રવેશે છે. તેમની સાથે પવિત્રતા, ચૈતન્ય અને શુભની અનુભૂતિ પણ આવે છે. તેથી જ સદ્‌ગુરુની પાદુકાઓનો મહિમા શબ્દાતીત અને અગાધ છે.

સદ્‌ગુરુનું સદૈવ (અખંડ) સાનિધ્ય

સદ્‌ગુરુ અનિરુદ્ધ બાપુનાં સંકલ્પ પાછળની ભાવના અત્યંત પ્રેમપૂર્ણ છે. દરેક શ્રદ્ધાવાનને પોતાના ઘરમાં જ સદ્‌ગુરુના નિરંતર સાનિધ્યનો અને તેમની અવિરત કૃપાનો અનુભવ પ્રાપ્ત થાય. ઘરના દેવઘરમાં અર્ચન પાદુકાઓની પ્રતિષ્ઠાપના કરીને તેમનું નિત્ય પૂજન કરી શકાય છે. તેમનાં પર પ્રેમપૂર્વક અભિષેક પણ કરી શકાય છે. આ અભિષેકથી પ્રાપ્ત થયેલા પવિત્ર જળને શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રસાદ તરીકે ગ્રહણ કરી શકાય છે.

અર્ચન પાદુકાઓનું નિત્ય પૂજન કે અભિષેક એ માત્ર એક ધાર્મિક વિધિ નથી. પરંતુ શ્રદ્ધાવાનો માટે પોતાના સદ્‌ગુરુ સાથેનાં આત્મીય, જીવંત અને આનંદમય સંબંધને વધુ દૃઢ કરવાનો એક અમૂલ્ય અવસર છે.

પાદુકાઓ સમક્ષ બેસતી વખતે, તેમનું પૂજન કરતી વખતે અથવા તેમનાં પર અભિષેક કરતી વખતે શ્રદ્ધાવાનનાં મનમાં સદ્‌ગુરુ પ્રત્યેનો ભાવ વધુ ને વધુ ઊંડાણપૂર્વક દૃઢ થતો જાય છે. આ ભાવ માત્ર બાહ્ય ઉપાસના પૂરતો મર્યાદિત ન રહેતાં અંતર્મનના પ્રેમ, કૃતજ્ઞતા અને વિશ્વાસને સ્પર્શવા લાગે છે.

સદ્‌ગુરુ અનિરુદ્ધ બાપુનાં સંકલ્પ અનુસાર, આ પાદુકાઓ પ્રત્યે શ્રદ્ધાવાનનો ભાવ જેટલો ગહન, નિર્મળ, અસીમ અને સ્થિર થતો જાય છે, એટલી જ તીવ્રતાથી તે અર્ચન પાદુકાઓમાંથી પ્રગટ થતાં આધ્યાત્મિક સ્પંદનોનો અનુભવ કરી શકે છે અને જ્યારે આ જ ભાવ દૃઢ, અડગ વિશ્વાસમાં પરિવર્તિત થાય છે, ત્યારે શ્રદ્ધાવાનને એવી અનુભૂતિ થાય છે કે અર્ચન પાદુકાઓના માધ્યમથી અનુભવાતી સદ્‌ગુરુ-કૃપા અસીમ અને અનંત છે.

આ અર્ચન પાદુકાઓનો દૃઢ આશ્રય લઈને, તેમનાં ચરણોમાં પોતાનો ભાવ પ્રેમપૂર્વક અર્પણ કરીને અને સદ્‌ગુરુ પરનો પોતાનો વિશ્વાસ અડગ રાખવાથી આપણે સદ્‌ગુરુની કૃપાથી ક્યારેય દૂર નહીં રહીએ—આ જ આ પાદુકાઓની સાચી અનુભૂતિ છે.

Archan paduka poojan at Shraddhavans home
Archan paduka poojan at Shraddhavans home
Archan paduka poojan at Shraddhavans home
Archan paduka poojan at Shraddhavans home
Enabling devotees to perform poojan at home – Panchadhatu Archan Padukas
Enabling devotees to perform poojan at home – Panchadhatu Archan Padukas
A divine blessing for every Shraddhavan – Panchadhatu Archan Padukas for home poojan
A divine blessing for every Shraddhavan – Panchadhatu Archan Padukas for home poojan
Panchadhatu Archan Padukas – bringing the sacred poojan experience into every devotee’s home
Panchadhatu Archan Padukas – bringing the sacred poojan experience into every devotee’s home